AYOLLARDA STRESS VA XAVOTIR BUZILISHLARINING SALOMATLIKKA TA’SIRI HAMDA ULARNI KORREKSIYASIDA XALQ TABOBATI USULLARINING SAMARADORLIGI

Authors

  • Quqonova Ra’no Ilhom qizi, Adilov Shuxrat Kayumovich, Isamuxametova Yulduz Mirbaratovna Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti

DOI:

https://doi.org/10.55640/

Keywords:

stress, xavotir, psixoemotsional buzilishlar, xalq tabobati, fitoterapiya, aromaterapiya, gormonal buzilishlar, uyqusizlik

Abstract

Hozirgi kunda stress va xavotir buzilishlari ayollar salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi eng dolzarb tibbiy-ijtimoiy muammolardan biri hisoblanadi. Ushbu psixoemotsional buzilishlar ayollarning  nafaqat ruhiy holatiga, balki yurak-qon tomir, endokrin, reproduktiv va immun tizimlar faoliyatiga ham sezilarli darajada ta’sir ko‘rsatadi. Surunkali stress va xavotir organizmning moslashuv mexanizmlarini izdan chiqarib, turli somatik va psixosomatik kasalliklarning rivojlanishiga sabab bo‘ladi. Shu sababli ushbu holatlarni o‘z vaqtida aniqlash va samarali korreksiya qilish muhim ahamiyatga ega. Mazkur maqolaning maqsadi ayollarda stress va xavotir buzilishlarining salomatlikka ta’sirini o‘rganish hamda ularni korreksiyasida xalq tabobati usullarining samaradorligini baholashdan iborat.  

 

Downloads

Download data is not yet available.

References

1.World Health Organization (WHO). Depression and Other Common Mental Disorders. Geneva, 2023

2.Maykl D. Smit , Dennis Wesselbaum ”Stressning tarqalishi va u bilan bog'liq xavf omillari bo'yicha global dalillar” PMID: 39805499 DOI: 10.1016/j.jad.2025.01.053 Epub 2025 11-yanvar.

3.Richardson S., Shaffer J.A., et al. (2012) American Journal of Cardiology “Subyektiv stress darajasi va koronar yurak kasalligining rivojlanishi o‘rtasidagi bog‘liqlik bo‘yicha meta-tahlil.”

4.Nader Salari , Pegah Heidarian , Amin Husaynian-Far , Fotime Bobojoniy , Masud Muhammadiy “Teri kasalliklari bilan og'rigan bemorlar orasida xavotir, depressiya va stressning global tarqalishi: tizimli tahlil va meta-tahlil” 2024-yil avgust; 45(4):611-649.doi: 10.1007/s10935-024-00784-0. Epub 2024 1-iyun.

5.Maykl D. Smit ,Dennis Wesselbaum Stressning tarqalishi va u bilan bog'liq xavf omillari bo'yicha global dalillar Affektiv buzilishlar jurnali

6.374-jild ,2025-yil 1-aprel, 179-183-betlar https://doi.org/10.1016/j.jad.2025.01.053

7.Abiola Keller , Kristin Litzelman , Loren E Visk , Torsheika Maddoks , Erika Rouz Cheng , Pol D Kresvell , Uitni P Vitt Stressning sog'liqqa ta'siri haqidagi tasavvur muhimmi? Sog'liq va o'lim bilan bog'liqlik

8.Health Psychol. 2011-yil 26-dekabr;31(5):677–684. doi: 10.1037/a0026743 PMCID: PMC3374921 NIHMSID: NIHMS357494 PMID: 22201278

9.Stress: Endokrin fiziologiyasi va patofiziologiyasi Konstantin Tsigos , MD, PhD, Ioannis Kyrou , MD, PhD, M.Ed., FHEA, Eva Kassi , MD, PhD va Jorj P. Khrousos , MD, MACP, MACE, FRCP. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK278995/

10.Fiziologiya, stressga reaksiya Brianna Chu ; Komal Marvaha ; Terrence Sanvictores ; Ayoola O. Avosika ; Derek Ayers .https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK541120/

11.National library of medicine

12.Steptoe A, Kivimäki M. “Stress and cardiovascular disease”Nature Reviews Cardiology (2012) https://www.nature.com/articles/nrcardio.2012.45

13.Wittstein, I. S., et al. (2005). "Neurohumoral features of myocardial stunning due to sudden emotional stress." New England Journal of Medicine.

14.Pepine, C. J., et al. (2015). "The Role of Microvascular Dysfunction in Myocardial Ischemia." Journal of the American College of Cardiology.

15.Albert, C. M., et al. (2005). "Phobic Anxiety and Risk of Sudden Cardiac Death Among Women." Circulation.

16.Chrousos, G. P. (2009). "Stress and disorders of the stress system." Nature Reviews Endocrinology.

17.Meczekalski, B., et al. (2014). "Functional hypothalamic amenorrhea: current view on neuroendocrine causes." Gynecological Endocrinology.

18.Gollenberg, A. L., et al. (2010). "Perceived stress and susceptibility to premenstrual symptoms." Women's Health Issues.

19.Uvnas-Moberg, K. (1998). "Oxytocin may mediate the benefits of positive social interaction and emotions." Psychoneuroendocrinology.

20.Segerstrom, S. C., & Miller, G. E. (2004). "Psychological stress and the human immune system: a meta-analytic study of 30 years of inquiry." Psychological Bulletin.

Downloads

Published

2026-04-27

How to Cite

AYOLLARDA STRESS VA XAVOTIR BUZILISHLARINING SALOMATLIKKA TA’SIRI HAMDA ULARNI KORREKSIYASIDA XALQ TABOBATI USULLARINING SAMARADORLIGI . (2026). Journal of Multidisciplinary Sciences and Innovations, 5(4), 818-822. https://doi.org/10.55640/

Similar Articles

1-10 of 193

You may also start an advanced similarity search for this article.